عوارض کاتتریزاسیون متناوب و اقدامات پیشگیرانه

یک مطالعه پیگیری 45 ساله توسط Elmelund نشان داد که نارسایی کلیه پس از آسیب نخاعی می تواند در هر زمانی پس از آسیب رخ دهد. در مقایسه، کاتتریزاسیون متناوب کمترین عوارض طولانی مدت را به همراه دارد. بیمارانی که کاتتریزاسیون خود متناوب طولانی مدت (SIC) دارند ممکن است درد و عوارض مربوط به مجرای ادرار، کیسه بیضه و مثانه را تجربه کنند. عوارض مجرای ادرار شامل عفونت های مجاری ادراری مربوط به کاتتر، تنگی مجرای ادرار و تنگی روزنه مجرای ادرار است. عوارض کیسه بیضه شامل اپیدیدیمیت، عوارض مثانه شامل خونریزی مثانه، سوراخ شدن مثانه و سنگ مثانه است.

1. درد

در مرحله اولیه کاتتریزاسیون متناوب، درد اغلب تجربه می شود که ممکن است با تنش و اضطراب مرتبط باشد. فرآیند قرار دادن یا برداشتن کاتتر نیز ممکن است باعث ناراحتی شود، احتمالاً به دلیل اسپاسم مثانه یا عفونت دستگاه ادراری. روانکاری کافی کاتتر و موقعیت صحیح مجرای ادرار می تواند درد بیمار را کاهش دهد. با گذشت زمان و افزایش آستانه درد، درد ناشی از قرار دادن کاتتر ممکن است به تدریج کاهش یابد.

2. عوارض مجرای ادرار

2.1 عفونت دستگاه ادراری (UTI) شایع ترین عارضه در بیمارانی است که تحت کاتتریزاسیون متناوب قرار می گیرند. کاتتریزاسیون مکرر می تواند به راحتی به مخاط مجرای ادرار آسیب برساند و متعاقباً منجر به عفونت شود. دفعات ناکافی کاتتریزاسیون متناوب، احتباس ادرار که منجر به احتباس ادرار می شود، و اختلال در گردش خون دیواره مثانه به دلیل اختلال در انتقال متابولیک طبیعی، و همچنین اختلال در مکانیسم طبیعی ایمنی دیواره مثانه، همگی خطر عفونت را افزایش می دهند. قرار دادن ناکافی کاتتر در حین قرار دادن می تواند باعث تغذیه باکتری و گسترش آن شود و منجر به عفونت دستگاه ادراری شود. تحقیقات Woodbury MG نشان می دهد که بروز عفونت ادراری در بیمارانی که تحت کاتتریزاسیون متناوب به دلیل آسیب نخاعی قرار می گیرند، 2.5 بار در هر نفر در سال است و بیش از 80 درصد از بیماران مبتلا به آسیب نخاعی حداقل یک عفونت دستگاه ادراری را در عرض 5 سال تجربه خواهند کرد. تحقیقات وودبری در مرکز توانبخشی نخاع نشان می‌دهد که زنان بیشتر مستعد ابتلا به عفونت‌های دستگاه ادراری هستند و عوامل مؤثر ممکن است به ساختار آناتومیک منحصر به فرد زنان، میانگین مقدار ادرار تخلیه‌شده و کاتتریزاسیون متناوب غیرخودی مرتبط باشد.

2.2 تنگی مجرای ادرار یک عارضه مختص مردان است که شیوع آن تقریباً 5 درصد است. خطر تشکیل آن با گذشت زمان افزایش می یابد و بیشتر یک سال پس از کاتتریزاسیون متناوب رخ می دهد. تنگی مجرای ادرار می تواند در قسمت قدامی (مجرای ادرار پیازی) یا قسمت خلفی (پیشابراه پروستات) رخ دهد. علل احتمالی ممکن است روانکاری کم کاتتر یا نیروی وارد کردن نامناسب که منجر به اسپاسم مجرای ادرار می شود باشد. بنابراین، برای بیمارانی که کاتتریزاسیون متناوب خود را برای مدت طولانی یا برای مراقبان کمکی انجام می دهند، تسلط بر تکنیک های قرار دادن کاتتر، پیروی از یک فرآیند استاندارد قرار دادن کاتتر، و روانکاری کامل کاتتر می تواند به طور موثری از وقوع تنگی مجرای ادرار بکاهد. کاتتریزاسیون متناوب می تواند به طور موثر عفونت های دستگاه ادراری را کاهش دهد و کیفیت زندگی بیماران را بهبود بخشد، اما یک مطالعه گذشته نگر توسط گرین ول روی 126 بیمار نشان داد که کاتتریزاسیون متناوب باعث کاهش بروز تنگی مجرای ادرار در مقایسه با کاتتریزاسیون ساکن نمی شود.

2.3 تنگی روزنه مجرای ادرار، این عارضه بسیار نادر است. یک بیمار ضایعه نخاعی این عارضه را طی 12 سال کاتتریزاسیون متناوب خود تجربه کرد.

3. عوارض اسکروتوم

اپیدیدیمیت با درد ناگهانی در ناحیه کیسه بیضه، تورم اپیدیدیم، حساسیت قابل توجه مشخص می شود و ممکن است همراه با تب، سخت شدن اپیدیدیم و غیره باشد. به دلیل اختلالات در یک سری فرآیندها مانند انقباض عضلات پرینه و بسته شدن آسیب طناب در مثانه، منبسط شدن مثانه، مثانه منجر می شود. به عفونت اپیدیدیم که شایع ترین عفونت تناسلی است. در طول کاتتریزاسیون متناوب، میزان بروز آن در یک دوره کوتاه (در عرض یک سال) 3٪ - 12٪ است و در طولانی مدت (بیش از یک سال) بیش از 40٪ است.

4. عوارض مربوط به مثانه

4.1 هماچوری اغلب در مراحل اولیه کاتتریزاسیون متناوب رخ می دهد و ممکن است به روانکاری ضعیف پوشش لوله مجرای ادرار یا روش قرار دادن غیر ماهرانه مربوط باشد. 30 درصد بیماران هماچوری طولانی مدت را تجربه می کنند. هماچوری با شروع جدید ممکن است نشان دهنده وجود عفونت ادراری یا تنگی مجرای ادرار باشد. در مطالعه Stensballe J، پیشنهاد شد که کاتترهای با پوشش هیدروفیل می توانند به طور موثر خطر هماچوری را در بیماران کاهش دهند.

4.2 سوراخ شدن مثانه بسیار نادر است و بیشتر در محل آناستوموز مثانه منبسط شده رخ می دهد.

4.3 سنگ مثانه. خطر سنگ مثانه با کاتتریزاسیون متناوب طولانی مدت افزایش می یابد. پاتوژنز ممکن است مربوط به ورود موهای ناحیه تناسلی باشد که به عنوان مرکز سنگ های مثانه عمل می کند. مطالعه گذشته نگر بارتل روی 2825 بیمار با آسیب نخاعی و بروز سنگ مثانه نشان داد که روش های مختلف مدیریت مثانه تفاوت های قابل توجهی در بروز سنگ مثانه دارند. بروز سنگ مثانه پس از جراحی فیستول مثانه 11 درصد بود که به طور قابل توجهی بیشتر از بروز 5.6 درصد سنگ مثانه با کاتتریزاسیون ساکن و بروز 2 درصد سنگ مثانه با کاتتریزاسیون متناوب بود.

II. اقدامات پیشگیرانه

1. مهمترین اقدامات پیشگیرانه عبارتند از: اطمینان از آموزش کافی برای کادر پزشکی، افزایش انطباق بیمار، کنترل دقیق بهداشت دست و استفاده از انواع و مواد مناسب کاتترهای ادراری.

2. تحقیقات Cardenas نشان می دهد که بیماران با تحصیلات خوب بهتر می توانند بر کاتتریزاسیون متناوب تسلط پیدا کنند و کاتتریزاسیون به موقع را مطابق با الزامات کتابچه راهنمای عمل انجام دهند. کارکنان پزشکی، بیماران و خانواده های آنها باید همیشه نسبت به رعایت بهداشت دست آگاهی داشته باشند. قبل از انجام عمل کاتتریزاسیون، باید دست های خود را به مدت بیش از 5 دقیقه با آب یا صابون کاملا بشویند.

3. انتخاب کاتترهایی با روانکاری کافی و طول مناسب ضروری است. کاتترهایی با سطوح خشک ممکن است به مخاط مجرای ادرار آسیب برسانند و منجر به آلودگی باکتریایی شوند. بهتر است از کاتترهای استریل یکبار مصرف استفاده کنید. برای بیمارانی که مثانه بیش از حد پر شده اند، ادرار کردن باید آهسته باشد تا از افت ناگهانی فشار شکم که باعث احتقان مخاط مثانه و هماچوری می شود، جلوگیری شود.

4. ثابت شده است که آب زغال اخته به طور موثری از رشد و تولید مثل باکتری ها در مجرای ادرار و مثانه جلوگیری می کند، از چسبیدن پاتوژن ها به سلول های اپیتلیال دستگاه ادراری جلوگیری می کند، عفونت هلیکوباکتر پیلوری را کنترل می کند. همچنین می تواند به حفظ یکپارچگی دیواره مثانه و حفظ مقدار pH طبیعی مجرای ادرار کمک کند. یک مطالعه تصادفی، دوسوکور و کنترل شده با دارونما نشان می دهد که 57 بیمار مبتلا به آسیب نخاعی و مثانه نوروژنیک که به مدت شش ماه به طور مداوم قرص کرن بری مصرف می کردند، می توانند به طور موثری از عفونت های دستگاه ادراری پیشگیری کنند. مصرف مناسب زغال اخته می تواند اثر ایمنی را تقویت کرده و از عفونت های دستگاه ادراری جلوگیری کند.

محتوای این مقاله از اینترنت تهیه شده است. نویسنده هیچ مسئولیتی در قبال آن ندارد. بدون اجازه، کپی برداری اکیدا ممنوع است.