مقدمه ای بر تنگی مجرای ادرار

به دلایل مختلف، هنگام ترمیم آسیب مجرای ادرار، بافت اسکار تشکیل و منقبض می شود و باعث باریک شدن و حتی بسته شدن کامل حفره مجرای ادرار می شود. اپیتلیوم داخلی نازک تر می شود و برخی از آن دچار متاپلازی می شوند و به اپیتلیوم سنگفرشی طبقه ای تبدیل می شوند. لامینا پروپریا ناپیوسته می شود و ساختار سینوسی عروقی جسم غار با مقدار زیادی بافت همبند فیبری جایگزین می شود و بافت همبند هیچ مرز مشخصی با بافت جسم غار ندارد و این دو با یکدیگر در هم تنیده می شوند. این تغییرات منجر به تنگی مجرای ادرار می شود. به طور کلی، انجام کاتتریزاسیون متناوب برای بیماران مبتلا به تنگی مجرای ادرار توصیه نمی شود.

تنگی مجرای ادرار یکی از بیماری های شایع در اورولوژی است. در سال های اخیر با توسعه صنایعی مانند حمل و نقل و ساخت و ساز و همچنین افزایش استفاده از ابزارهای داخلی مجرای ادرار و جراحی ها، میزان بروز آن در کشورهای توسعه یافته و در حال توسعه به طور مداوم در حال افزایش بوده است. علل شایع تنگی مجرای ادرار شامل علل مادرزادی، التهابی، تروماتیک، ایاتروژنیک و سایر علل ناشناخته است.

به دلیل طولانی تر بودن مجرای ادرار در مردان نسبت به زنان، به همراه تفاوت در محل تشریحی و ساختار بافت، مستعد ابتلا به عواملی مانند ضربه و عفونت است. در عین حال تحت تأثیر عوامل اجتماعی نیز قرار می گیرد و این بیماری اغلب در مردان بالغ رخ می دهد.

1. علل تنگی مجرای ادرار

تنگی مجرای ادرار را می توان به عنوان اسپاسمیک و ارگانیک طبقه بندی کرد.

1.1 تنگی مجرای ادرار اسپاسمودیک یک پدیده موقتی است که در اثر انقباض اسفنکتر خارجی مجرای ادرار ایجاد می شود. علل محرک ممکن است شامل اورتریت، سنگ مجرای ادرار، استفاده از ابزار مجرای ادرار، یا میل جنسی غیرطبیعی، و غیره باشد. تنگی اسپاسمودیک را می توان با روش های جامعی از جمله از بین بردن محرک ها، حمام با آب داغ، آرام بخش ها و مسکن ها، و عوامل ضد اسپاسم که معمولاً می توانند باعث ایجاد شرایطی شوند، درمان کرد.

1.2 تنگی ارگانیک را می توان بر اساس علت به سه نوع طبقه بندی کرد:

الف: تنگی مادرزادی مجرای ادرار، مانند تنگی روزنه خارجی مجرای ادرار، دریچه های مجرای ادرار و غیره.

ب: تنگی التهابی مجرای ادرار که می تواند ناشی از سوزاک، سل یا عفونت های غیر اختصاصی باشد. شکل تنگی پیچیده تر و درجه شدیدتر است. تنگی التهابی مجرای ادرار عمدتاً با اتساع مجرای ادرار در مراحل اولیه پس از کنترل عفونت درمان می شود و استفاده از کاتترهای ساکن نیز می تواند باعث تنگی مجرای ادرار شود.

ج: تنگی مجرای ادراری تروماتیک شایع ترین نوع است که در اثر آسیب شدید مجرای ادرار، درمان اولیه نامناسب یا درمان نابهنگام ایجاد می شود.

1.3 درجه، عمق و طول تنگی بسیار زیاد است و معمولاً فقط یک تنگی وجود دارد. تنگی سوزاک ممکن است تنگی های متعدد باشد. تنگی ممکن است ثانویه به عفونت باشد و منجر به دیورتیکول مجرای ادرار، التهاب پرینه مجرای ادرار، پروستاتیت یا اپیدیدیم ارکیت شود. اگر انسداد جریان ادرار برای مدت طولانی برطرف نشود، ممکن است در نهایت منجر به هیدرونفروز، آسیب عملکرد کلیه و اورمی شود.

2. تظاهرات بالینی تنگی مجرای ادرار

علائم تنگی مجرای ادرار بسته به شدت، وسعت و روند توسعه آن می تواند متفاوت باشد. علائم اصلی به شرح زیر است.

2.1 مشکل در دفع ادرار، با موارد شدید که منجر به احتباس ادرار می شود. در ابتدا، دفع ادرار دشوار است، مدت زمان طولانی‌تر می‌شود، جریان ادرار شکافته می‌شود و به تدریج جریان ادرار نازک‌تر و دامنه آن کوتاه‌تر می‌شود، حتی به صورت چکه‌کن ظاهر می‌شود. هنگامی که عضله دترسور منقبض می شود اما نمی تواند بر مقاومت مجرای ادرار غلبه کند، ادرار باقیمانده افزایش می یابد و حتی منجر به بی اختیاری یا احتباس ادرار می شود.

2.2 تنگی مجرای ادرار اغلب با اورتریت مزمن همراه است. اغلب منجر به عفونت مثانه، سنگ‌های سنگی، اپیدیدیم ارکیت و غیره می‌شود. مجرای ادرار پروگزیمال متسع می‌شود و همچنین می‌تواند باعث عفونت‌های مکرر مجاری ادراری، آبسه پرینه مجرای ادرار، فیستول مجرای ادرار، پروستاتیت و اپیدیدیمیت به دلیل احتباس ادرار و پس از آن باعث ایجاد احتباس ادراری و پس از آن باعث تکرر ادرار، هیدرونفیلرو شود. عفونت های دستگاه، در نهایت منجر به کاهش عملکرد کلیه و حتی اورمی می شود.

2.3 افزایش طولانی مدت فشار شکمی می تواند منجر به فتق، هموروئید و افتادگی رکتوم شود.

3. معاینات کمکی برای تنگی مجرای ادرار

3.1. لمس مجرای ادرار و معاینه کیسه بیضه و مقعد

برای تنگی مجرای ادراری، معاینات روتین مقعد، رکتوم و پروستات باید انجام شود. اگر جابجایی قابل توجهی در پروستات به سمت بالا وجود داشته باشد، نشان دهنده این است که محل تنگی مجرای ادرار بالاتر است یا بخش تنگی طولانی تر است. پروکتوسکوپی می تواند تعیین کند که آیا فیستول مجرای ادراری-رکتال وجود دارد یا خیر و اندازه و محل آن.

3.2. معاینه پروب مجرای ادرار

معاینه پروب مجرای ادرار می تواند محل، درجه و طول تنگی مجرای ادرار را تعیین کند.

3.3. معاینه آنژیوگرافی مجرای ادرار

این معاینه مبنای مهمی برای انتخاب روش های درمانی است.

3.4. معاینه سونوگرافی مجرای ادرار

این مزیت این است که مجرای مجرای ادرار، بافت آلت تناسلی و لایه های بافت اطراف مجرای ادرار را به وضوح تشخیص می دهد و طول تنگی مجرای ادرار را به طور دقیق تخمین می زند. از آنژیوگرافی مکرر مجرای ادرار-رکتال و قرار گرفتن در معرض اشعه ایکس برای پزشکان و بیماران جلوگیری می کند، بنابراین مزایای خاصی دارد.

3.5. تصویربرداری رزونانس مغناطیسی مجرای ادرار

تصویربرداری رزونانس مغناطیسی (MRI) ارزش مرجع خاصی برای تشخیص تنگی مجرای ادرار پس از شکستگی لگن دارد.

3.6. دیگران

عفونت ترکیبی مجرای ادرار اغلب تجزیه و تحلیل ادرار و باکتری شناسی غیرطبیعی دارد که برای انتخاب دارو معنادار است.

4 درمان تنگی مجرای ادرار

روش‌های درمانی فعلی تنگی مجرای ادرار عمدتاً عبارتند از: اتساع مجرای ادرار، اندوتومی مجرای ادرار، لیزر درمانی، استنت مجرای ادرار، بازسازی مجرای ادرار باز شامل آناستوموز انتها به انتها مجرای ادرار و بازسازی مجرای ادرار جایگزین و غیره.

محتوای این مقاله از اینترنت تهیه شده است. نویسنده هیچ مسئولیتی در قبال آن ندارد. بدون اجازه، کپی برداری اکیدا ممنوع است.